Đêm lửa trại, điệu Then và tiếng đàn Tính — thanh âm không sân khấu nào dựng lại được.
Tối đến, lửa trại được nhóm giữa sân Mế. Khách ngồi quanh trên ghế gỗ, khoai và ngô nướng chuyền tay — người lạ thành người quen sau một vòng lửa. Đoàn đông có thể đặt riêng đêm gala lửa trại với âm thanh, ánh sáng đầy đủ.
Trên đầu là trời sao vùng cao — thứ "trần nhà" mà thành phố không có.
Ngày 12/12/2019 tại Bogotá, "Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam" được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại — và Cao Bằng chính là một trong những vùng lõi của di sản ấy. Trong nghi lễ Then, khi thầy Then cất tiếng cùng cây đàn tính tẩu, đó là lúc "cuộc hành trình lên trời" bắt đầu: cầu an, cầu mùa, chúc phúc.
Ở Mế, bà con trong bản mang đàn sang, điệu Then ngân lên mộc mạc bên bếp lửa — không micro, không sân khấu, chỉ có giọng người và tiếng suối đệm.
Khách muốn thử gảy đàn Tính, học một câu Then? Bà con vui lắm — cứ mạnh dạn ngồi vào.
Đàn tính — bà con gọi là tính tẩu — có bầu vang làm từ quả bầu khô già, mặt đàn bằng gỗ mỏng, cần đàn dài mảnh và những sợi dây tơ se tay. Không phím, không dây kim loại — tiếng đàn vì thế tròn, ấm và mộc như chính giọng nói vùng cao.
Trong nghi lễ Then, tiếng tính tẩu cất lên là dấu hiệu "cuộc hành trình" bắt đầu; còn bên lửa trại ở Mế, nó đơn giản là tiếng của một đêm vui. Khách nào muốn thử, nghệ nhân sẽ cầm tay chỉ từng nốt — bấm ba dây mà ra cả núi rừng.
Đặt trước đêm lửa trại — hát Then cho đoàn của bạn, Mế mời nghệ nhân trong bản sang giao lưu.
