Bác Hồ tại Pác Bó — nơi đầu nguồn cách mạng
Mùa xuân trở về — vượt cột mốc 108
Mùa xuân năm Tân Tỵ, ngày 28/1/1941 (mùng 2 Tết), sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước qua khắp các châu lục, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã vượt qua cột mốc biên giới 108 (nay là mốc 675) trên biên giới Việt — Trung, đặt bước chân đầu tiên trở lại mảnh đất quê hương tại Pác Bó, xã Trường Hà. Tương truyền, Người đã dừng lại hồi lâu bên cột mốc, cúi xuống nắm hòn đất Tổ quốc trong niềm xúc động khôn nguôi.
Những ngày đầu, Người ở tại nhà ông Lý Quốc Súng — một gia đình người Nùng ở xóm Pác Bó, cơ sở tin cậy của cách mạng. Đến ngày 8/2/1941, để giữ bí mật, Người chuyển vào hang Cốc Bó ("đầu nguồn" theo tiếng Nùng) — một hang đá nhỏ kín đáo nằm sâu trong lòng núi đá vôi.
"Già Thu" — ông Ké áo chàm của bản làng
Từ đó, đồng bào quanh vùng bắt đầu thấy một ông cụ dáng gầy, mặc bộ quần áo chàm giản dị của người Nùng, nói tiếng Nùng ấm áp, thân quen — bà con kính cẩn gọi là "ông Ké", còn bí danh hoạt động của Người là "Già Thu". Bác sống chan hoà với dân bản: cùng ăn cháo bẹ rau măng, dạy chữ cho đồng bào, thăm hỏi người già, vui đùa với trẻ nhỏ. Chính sự giản dị ấy đã che chở cho Người giữa vòng vây truy lùng của mật thám.
Suối Lê-nin, núi Các Mác và "cuộc đời cách mạng thật là sang"
Chính Người đã đặt tên cho dòng suối trong vắt như ngọc chảy trước cửa hang là suối Lê-nin, và ngọn núi đá sừng sững phía sau là núi Các Mác — gửi gắm niềm tin sắt son vào con đường cách mạng. Ngày ngày, Bác làm việc bên chiếc bàn đá chông chênh cạnh bờ suối, dịch cuốn "Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô" làm tài liệu huấn luyện cán bộ; lúc nghỉ ngơi Người câu cá bên suối, trồng rau, tăng gia như một lão nông thực thụ. Cuộc sống gian khổ mà ung dung ấy được Bác ghi lại trong bài thơ nổi tiếng tháng 2/1941:
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
Lán Khuổi Nặm — nơi Mặt trận Việt Minh ra đời
Bước ngoặt lịch sử diễn ra tại lán Khuổi Nặm nhỏ bé cách hang Cốc Bó không xa: từ ngày 10 đến 19/5/1941, Người triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8. Hội nghị đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh, xây dựng căn cứ địa cách mạng — chuẩn bị trực tiếp cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945 giành độc lập cho dân tộc. Từ đầu nguồn Pác Bó, ngọn lửa cách mạng đã lan toả ra cả nước.
Chuyện chiếc vòng bạc — bài học giữ lời hứa
Đồng bào Pác Bó còn truyền nhau câu chuyện cảm động: một lần Bác chuẩn bị đi công tác xa, một em bé thường ngày quấn quýt bên Bác chạy đến xin: "Bác ơi, Bác đi công tác về nhớ mua cho cháu một chiếc vòng bạc nhé!". Hơn hai năm sau trở về, giữa bao bộn bề việc nước, Bác vẫn nhớ tìm em bé và trao tận tay chiếc vòng bạc. Bác nói: đã hứa với trẻ nhỏ thì phải giữ lời — vì đó là chữ tín, là gốc của lòng tin mà người làm cách mạng phải giữ với dân.
Từ Mế Farmstay, đoàn có thể tham quan trọn Khu di tích Pác Bó — hang Cốc Bó, suối Lê-nin, bàn đá, lán Khuổi Nặm, cột mốc 108 — trong buổi sáng.
Đọc sâu từng chương trong Thư viện của Mế: Hành trình 30 năm · Lán Khuổi Nặm — nơi Việt Minh ra đời · Tờ báo in trên đá · Ông Ké trong trí nhớ bản làng
